نثار کردن

خصیصه‌ی فعال عشق

یک انسان چه چیز نثار می‌کند؟ او از خودش، یعنی از گران‌بهاترین چیزی که دارد و از زندگی‌اش نثار می‌کند. این بدین معنا نیست که او ضرورتاً خودش را فدای دیگری می‌کند، بلکه او از آن‌چه در وجود خودش زنده است به دیگری می‌بخشد؛ از شادی‌اش، از علایق‌اش، از ادراک‌اش، از دانایی‌اش، از خُلق ِ خوش‌اش، و از غم‌هایش به مُصاحب خود نثار می‌کند؛ از تمام مظاهر و مآثر زندگی‌اش می‌بخشد. او، با چنین بخششی از زندگی خویش، فرد دیگری را احیا می‌کند، و در ضمن ِ افزودن احساس زندگی در خویش، احساس زنده بودن را در دیگری بارورتر می‌سازد. او به امید دریافت کردن نمی‌دهد؛ نثار کردن به خودی خود شادمانی باشکوهی است. ولی انسان، در ضمن نثار کردن، خواه ناخواه چیزی را در وجود طرف زنده می‌کند، و همین چیزی که زندگی یافته است به نوبه‌ی خود به سوی وی منعکس می‌شود... بدین ترتیب بخشیدن، طرفِ مقابل را نیز بخشنده می‌کند و در نتیجه طرفین متقابلاً در شادیِ چیزی که خود به آن زندگی بخشیده‌اند، سهیم می‌شوند.

چهار نگاه به عشق در ادبیات فارسی

مجید نفیسی

در 5 ژوئن 1989 شعر ترانه‌وار زیر را نوشتم که در دومین مجموعه‌ی شعر من در تبعید به نام «اندوه مرز» تحت عنوان «عشق را نمی‌توان داشت» به چاپ رسیده است:

چشم‌هایت را نمی‌خواهم

نگاهت را به من ببخش

لب‌هایت را نمی‌خواهم

بوسه‌ات را به من ببخش

دست‌هایت را نمی‌خواهم

آغوشت را به من ببخش

از من مخواه که مالک تو باشم

که عشق را نمی‌توان داشت.

کندوی تنت را نمی‌خواهم

شیرینی عسلت را به من ببخش.

این شعر را وقتی نوشتم که تازه چند ماه از آغاز بحران در زناشویی من می‌گذشت. آن‌چه به ویژه بر تلخی جدایی بین من و همسر دومم می‌افزود، وجود فرزندمان «آزاد» بود که تازه یک سالش تمام شده بود. در آن دوران پرسشی که پیوسته بر ذهن من فشار می‌آورد این بود: پایه‌ی پیوند زناشویی در چیست و بنیان سازمان خانواده بر چه قرار دارد؟ تأمین وحدت عاطفی ـ جنسی بین دو فرد است؟ تولید فرزند و پرورش آن‌هاست؟ حفظ مالکیت خصوصی و بقای نیروی کار است؟

با عشق بودن، يا از عشق مردن

شکوه ميرزادگی

اين روزها کلمه‌ی عشق بيش از هر کلمه‌ای در آمريکا شنيده و خوانده می‌شود. در هر کجايی که قدم می‌گذاريم، در کوچه و خيابان و رستوران و فروشگاه، و حتا در ادارات و موسسات و مدارس؛ به در و ديوار کلمه‌ی «عشق» نوشته شده و نشانه‌هايی از عشق در شکل‌هايی از قلب، گل، پرنده، بادبادک‌های رنگين، و همه‌ی آن‌چه‌هايی که شادی آفرين‌اند متجلی می‌شود.

هر کلمه‌ای، علاوه بر معنايی لغوی، باری عاطفی هم با خود دارد. يعنی شنيدن هر کلمه‌ای نوعی واکنش عاطفی در شنونده به وجود می‌آورد: شادی، غم، خشم، آرامش. در واقع، ممکن است که يک کلمه با يک معنای واحد بر افراد مختلف اثری متفاوت بگذارد؛ چه مثبت و چه منفی. اما يکی از کلماتی که از هر زبان که می‌شنوی باری مثبت با خود دارد «عشق» است؛ حتا برای آن‌ها که عشق را قبول ندارند. شنيدنش هميشه نشاط می‌آورد؛ مثل عطری خوش است که جان‌ها را تازه می‌کند. اگر کسی روانی سالم و طبيعی داشته باشد واژه‌ی «عشق»، با هر مفهوم و معنايی که برايش داشته باشد، باری مثبت و خوش‌آيند دارد و عملکرد آن در زندگی نيز مثبت و انرژی‌زاست.